Gas-centrale Tessenderlo

Wat heeft de geplande gas-centrale te maken met de leidingstraat?

Als je het zuidelijk tracé bekijkt van de leidingstraat en hoe die zo dicht in de buurt komt van de locatie van de nieuwe gas-centrale kan je gewoon zien dat dit niet toevallig is.
Deze gas-centrale gaat voorzien moeten worden van enorme hoeveelheden gas. En die continue levering kan enkel gegarandeerd worden met een pijpleiding. En voor de aanleg van deze pijpleiding is de leidingstraat nodig.

Locatie van de gas-centrale tov het tracé van de leidingstraat
FACTCHECK

‘Een toename van het transport per pijpleiding betekent een afname van het wegtransport’


NIET WAAR – Eerder niet waar – Eerder wel waar – Waar


Een toename van het transport per pijpleiding betekent een afname van het wegtransport’ (Flyer Vlaamse overheid)

Draagvlak vinden voor ingrijpende infrastructuurwerken is geen sinecure. Het departement Omgeving van de Vlaamse overheid nam daarom voor dit dossier het Gentse bureau Dens Communicatie in de arm: dat organiseert onder meer participatiemomenten en neemt de externe communicatie over de leidingstraat in handen. Zo stelde het een flyer samen om het project bevattelijk uit te leggen aan burgers en betrokkenen.

Op de flyer staat een stevig pro-argument onder de titel ‘Waarom een leidingstraat?’ . Transport via pijpleiding zou duurzaam zijn, want ‘een toename van het transport per pijpleiding betekent een afname van het wegtransport. Zo vervoert de Pijpleiding Antwerpen Limburg Luik (Pall) jaarlijks het volume van ca. 100.000 vrachtwagens tussen Antwerpen en Geleen.’

1 versus 150.000

Het is een populaire vergelijking in het discours rond pijpleidingen: dat een leiding gelijk staat aan x aantal ritten of vaarten – die bijgevolg uitgespaard worden. Ze staat onder meer op de website van Fetrapi (de Federatie van Transporteurs door middel van Pipeline) en ook in het ‘Onderzoek naar de potenties van de leidingstraat Antwerpen-Ruhr 2018’: ‘Het transport van 2,7 miljoen ton vloeibare koolwaterstof over een afstand van 150 km (bijvoorbeeld Antwerpen-Geleen) staat gelijk aan 1 pijpleiding = 1.300 afvaarten = 4.000 spoorwagonritten = 150.000 vrachtwagenritten’.

In het licht van de modal shift, de ambitie om transport duurzamer en groener te organiseren, klinkt dit als een gouden formule. En hoewel transport per pijpleiding in vergelijking met weg-, water- en spoortransport overtuigend als meest duurzame vervoersmodus uit de bus komt, klopt de redenering achter deze rekenoefening en dit specifieke argument in de flyer niet helemaal.

Dat zegt ook professor Elvira Haezendonck (VUB), gespecialiseerd in infrastructuur, havens, strategie en mobiliteit. Ze was als onderzoeker betrokken bij het onderzoeksrapport uit 2018. ‘De vergelijking klopt wel, maar dat betekent nog niet dat je met de komst van nieuwe pijpleidingen een absolute verschuiving zult zien op de weg’, zegt ze. ‘Er zullen niet plots honderden of duizenden vrachtwagens minder rondrijden. Wel zal de groei die de industrie dankzij de nieuwe leidingstraat realiseert, duurzamer georganiseerd zijn. Net omdat ze meer extra grondstoffen via pijpleidingen transporteert.’

De bestaande vloot vrachtwagens zal niet zomaar krimpen, want de grondstoffen die ze aanleveren ‘vragen’ meestal niet om een pijpleiding. De verklaring ligt bij het rendement van een leiding(straat): die is pas kostenefficiënt en dus een meerwaarde, zo staat in het potentiesrapport te lezen, als er minstens gedurende tien jaar een groot en constant volume van een bepaalde grondstof door kan worden gejaagd. Heeft een bedrijf daar geen nood aan, dan is transport per vrachtwagen, trein of boot realistischer.

Worden er dan niet op zijn minst toekomstige vrachtwagens van de weg gehaald? Ook dat is allesbehalve zeker. De industriële groei die men wil realiseren, is in sterke mate afhankelijk van de leidingstraat. Anders gezegd: een gelijkaardige groei is niet realiseerbaar via wegtransport, legt Marten Dugernier uit, hoofdonderzoeker bij het studiebureau Antea Group, dat onderzoek voert naar de leidingstraat in opdracht van de Vlaamse overheid. ‘De gevraagde volumes grondstoffen zijn te groot om aan te leveren per vrachtwagen. Ook het spoortransport zit aan zijn limiet.’

Of toch?

In het Potenties-rapport staat wel dat bijvoorbeeld het aandeel aardolie dat vandaag nog via scheepvaart vervoerd wordt, zou kunnen overschakelen naar transport via pijpleiding: ‘Zo komt capaciteit vrij op schepen, die op hun beurt gebruikt kunnen worden om goederen over te nemen die normaliter via de weg getransporteerd worden.’ Maar dat is geen evidente oefening, want niet alles laat zich per schip vervoeren. Bovendien moeten de goederen vanop een schip nog tot bij de bestemmeling geraken. En dat gebeurt doorgaans per vrachtwagen.

Conclusie:
We bestempelen de stelling als ‘niet waar’, omdat ze beweert dat een nieuwe pijpleiding zal leiden tot een daling van het aantal vrachtwagens op onze wegen. Dat is niet zo: een leiding faciliteert extra industriële groei en vermijdt dus hoogstens een verdere toename. In het allerbeste geval kan ze beperkt capaciteit vrijmaken op schepen en goederenwagons, en is er zo een indirect effect op het wegtransport doordat andere goederen die plaats kunnen innemen. Maar dat is geen evidente oefening. Bovendien is de vraag of de industriële groei, en dus de toename in productiecapaciteit, op het einde van de rit niet leidt tot meer transport op de weg, aangezien (eind)producten hun weg naar de koper moeten vinden. Tenzij ook die in grote mate via pijpleidingen kunnen getransporteerd worden, maar daar hebben we geen zicht op. (vsa)

Bron: https://m.standaard.be/cnt/DMF20210820_05010524

De impact van de leidingstraat

De Standaard schreef enkele zeer interessante artikels over de impact die de Leidingstraat heeft op verschillende facetten in onze samenleving, de landbouw, de mensen, de natuur, ons erfgoed en de haven en economie.


DE IMPACT OP:
LANDBOUWMENSEN – NATUUR – ERFGOED – HAVEN & ECONOMIE


Deel 2:
De impact van de leidingstraat op de mensen

De leidingstraat loopt dwars door alles heen: door tuinen, woningen en dromen. Het noordelijk tracé telt voorlopig 37 onteigeningen, maar voor sommige mensen is de gedachte om náást een gasleiding te wonen evengoed ondraaglijk.

‘We hebben het geluk gehad te kunnen bouwen en in november vorig jaar zijn we hier komen wonen. In januari hebben we ons eerste kindje gekregen. Ik werk als leerkracht in de dorpsschool vlakbij, dus de ligging, de timing … Alles was perfect. We dachten dat we ons leven op orde hadden. Tot in april een van onze buren aanbelde met de vraag of we het al hadden gehoord. Er zou mogelijk een leidingstraat aangelegd worden. “Dwars door jullie huis”.’

Lien Van Springel en haar man wonen op de Olenseweg in Geel. De oprit en een groot stuk van de tuin moeten nog worden aangelegd en ook binnen wachten de muren op verf en ingemaakte kasten. ‘De eerste maanden na het nieuws zijn we gestopt met inrichten en afwerken’, vertelt Van Springel. ‘Het leek geen zin te hebben, want wat als we te horen kregen dat we zouden worden onteigend? Maar onze ouders hebben gelijk: we wonen eindelijk in ons nieuwe huis, dan wil je voortdoen en er een thuis van maken.’

Het jonge gezin hoopt de komende maanden vooral op duidelijkheid. ‘Ofwel wordt het huis afgebroken, wat verschrikkelijk zou zijn, ofwel niet. Maar wat voor mij het ergste scenario zou zijn, is dat de plannen in de koelkast gaan en er pakweg binnen 20 jaar nog eens uitgehaald worden. Die onzekerheid is vreselijk. Ze houdt ons wakker en verhindert ons om te wortelen. Het is ja of neen, niet misschien.’

‘Ofwel wordt het huis afgebroken, wat verschrikkelijk zou zijn, ofwel niet. Die onzekerheid is vreselijk. Het is ja of neen, niet misschien’

Lien Van Springel

Glamping met zicht

Lauranne Maes, een mid-twintiger uit de Erbrandstraat in Kapellen, zit op dezelfde lijn. ‘Eerlijk? Liever de leiding door ons huis dan ernaast. Dan is het tenminste duidelijk en hoeven we niet in te zitten met de waardedaling van onze woning.’ Ook zij en haar vriend wachten nog even met het toezeggen van die dure kastenwand.

Maar de leidingstraat loopt niet altijd dwars door de keuken. Soms scheert ze rakelings langs huizen, zoals dat van Ernie Colebunders in de Oudepostelseweg in Geel. Een groot stuk van zijn tuin ligt op het traject. ‘Uitgerekend het deel waar onze wilde bloemen groeien.’ Colebunders heeft een bedrijf in zaden, een deel ervan kweekt hij zelf en alles uitkienen is een werk van jaren. ‘Het duurt wel even voor je de beste hebt geselecteerd, je irrigatiesysteem op punt staat, kortom: voor alles goed zit.’

Wat verderop, in de Roerdompstraat, heeft de familie Lammens sinds kort een luxecamping. De leidingstraat loopt door een stuk van hun paardenwei. ‘Niet de grootste hinder, moeten we toegeven, al is de glamping sinds vorige zomer vaak volzet zodra het mooi weer is’, zegt Elisabeth Lammens. En mensen komen er nog altijd voor de rust, niet om naar graafmachines te kijken.

Soms loopt de leiding net op een heel ongelukkige plaats, zoals voor het bedrijf Aertssen in Stabroek, dat gespecialiseerd is in infrastructuur-, hijs- en transportwerkzaamheden. Het noordelijke tracé is nog maar net aan zijn reis vanuit de Antwerpse haven begonnen, of het scheurt al door de toegangspoort van hun bedrijfsterrein. Ze willen er nog niet veel over kwijt. ‘De kwestie wordt intern bekeken’, aldus woordvoerster Veerle Staels.

@Kristof Vadino
Lopend vuurtje

Als de plannen raken aan ons idee van ‘thuis’, laaien de emoties het hoogst op. Dat is het geval in Voort, in Mol. In de straat wordt nog volop gerenoveerd en gebouwd, veel woningen zijn relatief nieuw. Steve Druyts en zijn gezin wonen er intussen elf jaar, ze hebben destijds lang gezocht naar een rustige plek om te settelen. Het noordelijke tracé zou door hun tuin lopen. ‘We hebben een warmtepomp, want mijn vrouw is tegen gas’, zegt Druyts. ‘Er zijn dus al veel tranen gevloeid toen we hoorden dat ze hier mogelijk een leidingstraat met chemische gassen en vloeistoffen willen aanleggen.’ De plannen vloeken onmiskenbaar met de groene idylle waarop ze uitkijken door het grote livingraam. Fris gras, bloemen, bomen, rust. ‘Als de leidingstraat er komt, zijn er twee mogelijkheden: ofwel komt hier een bordje “te koop”, ofwel zal er permanent een valies klaarstaan voor het geval dat er zich een ramp voordoet. Maar gerust zullen we vanaf dat moment nooit meer zijn, al is het maar omdat ze de leidingen gefaseerd zullen aanleggen. Voor je het weet ben je vertrokken voor 30 jaar graafwerken, elke 5 jaar een nieuwe pijp.’

Druyts hoorde over de plannen via een vriend die hem een screenshot van het tracé doorstuurde. Het klinkt bekend: op één uitzondering na vernamen de negen gezinnen die we spraken het nieuws via buren, familieleden, kennissen en de huurbaas. Daar is geen van hen mee opgezet. Of zoals Joeri Cuyvers, vader van drie en de overbuur van Lien Van Springel, het verwoordt: ‘Dit is geen roddel om gezellig door te vertellen, dit gaat over het huis waarin je met je gezin je leven uitbouwt.’

‘Gerust zullen we nooit meer zijn, al is het maar omdat ze de leidingen gefaseerd zullen aanleggen. Voor je het weet ben je vertrokken voor 30 jaar graafwerken’

Steve Druyts

Doe-het-zelf

Veel mensen geven aan dat ze zich in snelheid gepakt voelen. De publieke raadpleging van het departement Omgeving van de Vlaamse overheid liep van 2 maart tot en met 30 april dit jaar – tijdens de lockdown, dus. Gedurende twee maanden konden mensen en lokale besturen reageren op de startnota ‘en zelf nieuwe alternatieven aanreiken’, zo staat op de website te lezen. Het departement verzamelde 4.300 digitale inspraakreacties en een petitie met 6.000 digitale handtekeningen. Behalve Genk (de thuisstad van de bevoegde N-VA-minister Zuhal Demir) en de havenstad Antwerpen gaven alle gemeenten op de drie trajecten een negatief advies.

Lees verder ‘Onder de kathedraal van Antwerpen ga je toch ook niet boren?’

Ernie Colebunders hoorde het nieuws pas half april en had dan nog twee weken om zich te informeren. Lien Van Springel en haar man namen deel aan een van de online infosessies die het departement organiseerde. ‘Met zo’n 250 mensen in een chatroom is er niet bepaald veel ruimte om vragen te stellen. Het enige dat we wijzer werden, is dat we zelf een alternatief stuk tracé mogen voorstellen. Ik dacht dat studiebureaus daarvoor betaald werden, maar blijkbaar moeten wij uitzoeken of er iemand anders is die we ongelukkig kunnen maken met een leidingstraat.’ Woordvoerder Brigitte Borgmans benadrukt dat onteigenen ‘écht de laatste stap is’ en dat het departement Omgeving het belangrijk vindt om mensen goed te informeren. ‘We hadden 1.700 deelnemers aan de online infosessies. Die waren een grote tijdsinvestering voor onze administratie, want wettelijk gezien hoefden we die niet te organiseren.’ Het departement gaat nu met alle inspraakreacties en adviezen aan de slag en verwerkt die in een Scopingnota, waarin de milieueffecten en de te onderzoeken alternatieven in kaart worden gebracht.

‘We zullen het nog lange tijd moeten ondergaan’, zegt Lauranne Maes uit Kapellen. ‘Want zolang er geen duidelijkheid is, zitten we vast. We durven niet te investeren, kunnen niet verkopen. De leidingstraat mag dan nog niet concreet zijn, ze gijzelt wel al heel veel mensen. En we weten niet eens voor welk doel.’

Moeilijk evenwicht

‘Dit project is de belichaming van de uitdagende ruimtelijke ordening in onze regio’, reageert bevoegd minister Zuhal Demir (N-VA). ‘Vlaanderen is maar een zakdoek groot. Een grootschalig project van die omvang is ingegeven vanuit een terecht economisch belang, maar heeft onmiddellijk grote gevolgen en botst met vele andere maatschappelijk belangrijke aspecten. Een evenwicht vinden tussen al die verschillende belangen is niet evident. Ik heb dan ook veel begrip voor de ongerustheid, ik deel ze vaak ook. Maar al sinds 2005 is er sprake van een leidingstraat die de Antwerpse haven moet verbinden met het Ruhrgebied. Studie na studie bleef het dossier in de lucht hangen, tot deze Vlaamse regering eind vorig jaar besliste om het dossier aan inspraak te onderwerpen. Het departement Omgeving verwerkt al enkele weken alle reacties en adviezen en legt vervolgens een nota voor aan de Vlaamse regering zodat die gezamenlijk dit najaar in eer en geweten verder kan beslissen. In ieder geval zal ik erover waken dat élke beslissing die genomen wordt verdedigbaar is vanuit het algemeen belang van de Vlamingen.’

Bron: https://m.standaard.be/cnt/DMF20210820_05010524


FACTCHECK
‘Een toename van het transport per pijpleiding betekent een afname van het wegtransport’ (Flyer Vlaamse overheid)

lees meer


De pijpleiding die Vlaanderen splijt

De Standaard schreef enkele zeer interessante artikels over de impact die de Leidingstraat heeft op verschillende facetten in onze samenleving, de landbouw, de mensen, de natuur, ons erfgoed en de haven en economie.


DE IMPACT OP:
LANDBOUWMENSEN – NATUUR – ERFGOED – HAVEN & ECONOMIE


Deel 1:
De impact van de leidingstraat op de Landbouw

Een ondergrondse bundeling pijpleidingen die dwars door Vlaanderen loopt: het is anno 2021 ongezien ambitieus. Een strook van 45 meter breed en minstens 130 kilometer lang. De schade? Mensen dreigen onteigend te worden, waardevol natuurgebied omwoeld, bos gekapt en landbouwgrond verstoord. De winst? De Antwerpse haven en de belangrijkste chemiebedrijven in ons land worden verbonden met het Duitse Ruhrgebied.

Door Sarah Vankersschaever
Dronebeelden Sébastien Van Malleghem / Haven Antwerpen
Foto’s Kristof Vadino

zaterdag 21 augustus 2021

De Vlaamse overheid onderzoekt momenteel drie mogelijke trajecten door de provincies Antwerpen, Vlaams-Brabant en Limburg – het noordelijk, het centraal en het gecombineerd tracé – en wil dit najaar bekendmaken welk traject de voorkeur geniet. De Standaard fietste het noordelijke tracé af, omdat dit weleens het traject van de minste weerstand kan worden: er staan namelijk het minste woningen op het spel. We peilen de impact op landbouw, natuur, erfgoed en mensen, maar ook het belang van de leidingstraat voor de energietransitie en de Belgische economie.

IMPACT OP LANDBOUW
‘Je rommelt niet in goeie grond, dat weet elke boer’

De landbouwers beseffen dat hun gronden de weg van de minste weerstand vormen. ‘Als je met je leidingen tien hectare kunt doorsteken en slechts één gezin ongemak bezorgt, is dat in Vlaanderen een ongelooflijke meevaller.’ Alleen is het niet de eerste keer dat er zo wordt gedacht aan de tekentafel.

Geen mens wil er een litteken bij zonder eerst overtuigd te zijn van de reden waarom er moet worden gesneden. Als het over een landschap gaat, is dat net zo. Zeker als het ‘ons’ of ‘mijn’ landschap is. Vooral vanop een koersfiets – het ding waarop je kruipt om minder met jezelf bezig te zijn en des te meer met alles rondom je heen – valt het op: in Vlaanderen is alle grond bestemd. De akkers, de woonerven, de bossen, de wegen, de bermen, alles is van deze of gene.

Kristof Vadino

Als iemand dus een incisie wil maken van 45 meter breed en 175 kilometer lang, roept dat veel vragen op. De leidingstraat die de Antwerpse haven met het Ruhrgebied moet verbinden, loopt genadeloos door een lappendeken van persoonlijke belangen. Dat zal sowieso pijn doen, wisten ook de ingenieurs achter de tekentafel. En dus proberen ze te snijden waar het volgens hen het minst hard bloedt: in landbouwgrond.

369 hectare akkers en velden zou de noordelijke leidingstraat doorkruisen. ‘Tien hectare daarvan is van mij’, zegt Jan Luyckx, landbouwer in Loenhout, een deelgemeente van Wuustwezel. Hij vindt het niet gek dat er iemand in koersoutfit in zijn koeienstal staat, hij heeft zelf lang gefietst. ‘Op zondag. Maar toen begon de ploeg ook in de week te trainen. We hebben ruim 800 koeien, die wachten niet wanneer ik wil fietsen.’

Maar terug naar de leidingstraat. Luyckx heeft er al van wakker gelegen. Zijn boerenburen ook. Ze hebben allemaal een bezwaarschrift ingediend. Ook enkele collega’s die er nochtans geen last van hebben. Uit sympathie. ‘Die leiding zou door mijn beste grond lopen’, zegt Luyckx. ‘Zwaardere kleigrond die het vocht goed vasthoudt, ook in lange periodes van droogte. In zo’n grond wil je niet dat er gerommeld wordt, dat weet elke boer.’ Zijn grootvader en enkele andere boeren zijn ooit nog de boel kort en klein gaan slaan op het gemeentehuis toen hun grond bedreigd werd door graafmachines. ‘Maar dat was vroeger. Vandaag stuur je een ambtelijk briefje, meer kun je niet doen. Wat denk jij? Zou dat iets uithalen?’

‘Wij dachten altijd: de Antwerpse haven? Die ligt ver weg. Maar kijk, straks snijdt ze misschien door onze achtertuin’

Jan Luyckx

Werken, werken, werken

Langs het hele traject zijn we elf erven opgedraaid. We leerden dat de oudere generaties een stuk minder goed op de hoogte zijn. Tenzij ze zich engageren in de lokale gemeenteraad of voor het Algemeen Boerensyndicaat (ABS), want daar is de leidingstraat een item. Sommige landbouwers zijn de laatsten in een lange familietraditie en wanneer ze beseffen dat hun boerderij samen met hen zal sterven, reageren ze eerder gelaten op het nieuws. Maar de jongere en tussengeneraties lezen over de leidingen op sociale media en in de krant, en houden nauw contact met de buren. Zij zijn bang voor oogst- en waardeverlies.

Algemeen bespeurden we een grote ‘dreigingsvermoeidheid’. In Wuustwezel, bijvoorbeeld, kwam eerst de E19-snelweg, toen de hogesnelheidslijn, toen een tiental windmolens, toen de Fluxys-gasleiding, toen een nieuw oprittencomplex en nu mogelijk een leidingstraat.

Voor Rob Dierckx en Ingrid Leenaerts uit Geel, bijvoorbeeld, is die stilaan de druppel te veel. ‘De leidingstraat interesseert ons nul de botten. Je kunt die plannen gaan inkijken, maar we snappen daar toch niets van. We hebben grotere zorgen: ze willen een groot stuk van onze akkers onder water zetten omdat de Zegge, het natuurgebied hier vlakbij, met verdroging kampt. Ik krijg geen nieuwe vergunning en mag niet uitbreiden zolang niet duidelijk is of ze nu moeras of landbouw willen. Dit melkveebedrijf is ons leven, mogelijk ook het leven van onze kinderen, maar anderen beslissen erover. Het enige wat wij nog kunnen of moeten doen, is werken. Dus die leiding: ik hoor het wel.’

Kristof Vadino
Dubbel getroffen

Waar iedereen – betrokken of niet – het over eens is: je kunt zien wanneer een ondergrondse leiding door je akker loopt. ‘Ze zeggen wel: “We graven voorzichtig en we scheiden de vruchtbare grond van de ondergrond”, maar nadien is je opbrengst minder’, zegt Mathias De Vulder, door de liefde weggeplukt uit Geraardsbergen.

Hij en zijn vrouw Hanne Van Wolveren zijn vorige maand getrouwd en naast hun huis in Wuustwezel liggen de funderingen klaar voor een tweede koeienstal. Ze zijn mid-twintigers, de volgende generatie.

Hun oom Roger Aernouts, van wie ze het bedrijf overnemen, heeft het al met eigen ogen gezien. ‘Je ziet het vanuit de lucht en je merkt het ter plaatse: bij nat weer trekt het water moeilijker weg, bij droog weer droogt de grond sneller uit en op het einde van de rit heb je op die strook een minder goede oogst. Dus hoe voorzichtig ze de aarde ook omwoelen met graafmachines: ze is omgewoeld en ze is met zwaar materiaal overreden. Grond vergeet dat niet. In geen tientallen jaren.’

Een bijkomende bezorgdheid is de mogelijke boscompensatie die de aanleg van de leidingstraat met zich brengt. Als het noordelijke tracé er komt, zou er in totaal 189 hectare bos gekapt worden. Die zal gecompenseerd moeten worden. ‘En dat gebeurt nog altijd vaak op landbouwgrond’, zegt Vanessa Saenen, woordvoerster van de Boerenbond. ‘Zo zouden landbouwers dubbel getroffen worden en neemt de druk op de grond verder toe.’


FACTCHECK
‘De oorspronkelijke bodemstructuur en het landgebruik kunnen na aanleg van de leidingen worden hersteld.’
(Uit de startnota ‘GRUP Leidingstraat Antwerpen-Ruhr(Geleen)’, p. 51)


Niet waar   –   Eerder niet waar   –   Eerder wel waar   –   Waar


De landbouwers die ervaring hebben met ondergrondse leidingen, zien het verschil op hun akker, vertellen ze ons: de grond vlak boven een leiding is gevoeliger voor natte en droge periodes en de oogst is minder goed. Nochtans staat in de startnota over de leidingstraat dat openruimtegebied compatibel is met de aanwezigheid van een leidingstrook – met uitzondering van serrebouw of gebieden met houtachtige gewassen.

Algemeen klopt dat: na de aanleg van de leidingstraat kunnen landbouwers hun activiteiten blijven uitvoeren, met uitzondering van diepwortelende gewassen zoals bomen en struiken, en er mogen ook geen serres meer gebouwd worden op de grond. Toch is ‘herstelling’ eerder eufemistisch. Onderzoek uit 2016 van Wageningen University & Research toont aan dat de verstoring van de landbouwgrond boven een gastransportleiding – in het geval van dit onderzoek – ‘groot en diep’ is, zonder meer in detail te treden. Ook Amerikaans onderzoek wijst in die richting. Steven Culman en Theresa Brehm (Ohio State University) startten vijf jaar geleden een impactstudie. Ze publiceerden begin augustus tussentijdse resultaten: akkers waar leidingen in werden aangelegd via een open sleuf, droegen daar drie tot vier jaar later nog steeds de gevolgen van. ‘Het verlies verschilt per gewas, maar voor maïs zien we bijvoorbeeld tot een kwart minder opbrengst’, mailt Culman, de bodemspecialist. ‘De grond is ook minder poreus, wat erop wijst dat de verstoring tot lang na de werken blijft duren.’

Type grond

Doorgaans worden zware machines gebruikt voor de aanleg van een pijpleiding – in het geval van de leidingstraat Antwerpen-Ruhr gaat het over kanjers met een diameter tot 1,2 meter. Door hun gewicht ‘verdichten’ die de bodem. Dat, en het omwoelen van de aarde, heeft gevolgen voor de doordringbaarheid – niet alleen van water, maar ook bijvoorbeeld van meststoffen. Culman en Brehm blijven de gronden monitoren om na te gaan hoelang de gevolgen doorwerken.

‘We hebben de vraag naar deze specifieke impact inderdaad al gekregen van onder meer landbouwers, maar ook van bedrijven die leidingen leggen’, zegt Greet Riebbels, woordvoerster van het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO). Ze deed navraag bij Koen Willekens en Kristiaan Van Laecke, respectievelijk bodemexpert en plantexpert van het ILVO. ‘De basisvoorwaarde bij de graafwerken op akkers is sowieso dat de donkere, vruchtbare teellaag gescheiden wordt van de meer gele onderlaag en ook zo wordt teruggeplaatst. De uiteindelijke impact nadien hangt onder meer af van hoe goed de bodem was vóór hij omwoeld werd. Maar ook van het type grond: bij zand en klei zal de impact groter zijn dan bij leemgrond, deze grondtypes zullen trager herstellen.’

Een landbouwer kan ook zelf heel wat doen om het herstel te stimuleren: ploegloos bewerken, bijvoorbeeld, of aardappelen planten. ‘De aardappelplant wortelt eerder oppervlakkig en kan sneller de structuur van de teellaag verbeteren.’ Willekens en Van Laecke schatten dat de impact lang zal duren. ‘Oogstverlies zal er zeker zijn. Er is nog geen langetermijnonderzoek, maar op basis van onze ervaringen spreken we over jaren, zo niet decennia.’

Conclusie:

Na de aanleg van een leidingstraat in landbouwgebied blijf het mogelijk om de akker te bewerken, mits enkele specifieke restricties. In die zin wordt de functie van de grond (‘het landgebruik’) grotendeels hersteld, zoals in de startnota staat. De waardedaling van de grond wordt hierbij niet in rekening gebracht. Het herstel van ‘de oorspronkelijke bodemstructuur’ daarentegen is te hoopvol: ondanks de inspanningen om de grondlagen zo goed als mogelijk te reconstrueren, werken de gevolgen van de verstoring tot minstens vier jaar door en waarschijnlijk zelfs enkele decennia. (vsa)


Waterstof

Hoe waterstof wordt gebruikt om de leidingstraat te ‘Greenwashen’.

Een van de argumenten die in de startnota aangehaald wordt is dat de leidingstraat zal gebruikt worden voor het transport van waterstof en CO2. Deze waterstof wordt naar voor geschoven als een milieuvriendelijk alternatief voor fossiele brandstoffen omdat bij de verbranding van waterstof enkel water vrij komt. 2 H2 + O2 => 2 H2O

Dit klinkt heel erg mooi, maar is dat wel zo?

Het probleem met waterstof zit niet in de toepassing ervan als groene brandstof maar in de productie die alles behalve milieuvriendelijk is.

Vandaag wordt zowat 95% van de geproduceerde waterstof gewonnen uit aardgas, een fossiele grondstof dus. Dit noemen we grijze waterstof.

Slecht een klein gedeelte van onze waterstof wordt op een groene en hernieuwbare manier geproduceerd, dat wil zeggen via elektrolyse met elektriciteit uit zonnepanelen en windmolens.

Wat is grijze waterstof?

Grijze waterstof is waterstofgas dat gemaakt wordt uit methaan (aardgas) en water.
Vrijwel al het waterstof dat in ons land wordt geproduceerd (+/- 95%) wordt op deze manier gemaakt.

Door methaan te mengen met water en dit sterk te verhitten (700 – 1000°), komt waterstof vrij.
De chemische reactie is: CH4 + 2 H2O + hitte => 4 H2 + CO2
Deze methode wordt ook wel SMR genoemd, Steam Methane Reforming.


Het nadeel van deze methode is echter dat hiermee ook CO2 vrij komt. Vanwege deze productiemethode noemt men deze waterstof ook wel ‘Grijze Waterstof’.
Deze waterstof is echter identiek hetzelfde gas als wanneer je het op een andere manier zou produceren.

Wat is blauwe waterstof?

Blauwe waterstof is het product van grijze waterstofproductie in combinatie met CO2-afvang en -opslag. Dat wil zeggen dat ze het geproduceerde bijproduct CO2 opvangen en opslaan. Hiervoor wil men de oude gasvelden gebruiken die intussen zijn uitgeput en geen aardgas meer bevatten.

CO2-afvang en -opslag, internationaal bekend als Carbon Capture and Storage (CCS), helpt voorkomen dat de CO2 in de atmosfeer terechtkomt. De CO2 wordt bij de productiefaciliteit afgevangen en opgeslagen in bijvoorbeeld lege aardgasvelden onder de zeebodem. Omdat dit al voor de verbranding gebeurt noemt men dit ‘pre-combustion-CCS’. Zo wordt de negatieve invloed op het klimaat door de productie van waterstof uit aardgas zogezegd voor een belangrijk deel tenietgedaan. Dat is alvast de theorie.

Probleem is echter dat dit momenteel technologisch misschien wel haalbaar is maar nog steeds niet wordt toegepast. Het obstakel dat hiervoor moet overwonnen worden is het transport van deze CO2 terug naar de olieplatformen op zee die deze CO2 vervolgens terug in de lege aardgasvelden kunnen pompen.

Ook dit klinkt weer heel mooi en milieuvriendelijk, maar is dat wel zo?

Hier komt dan ook weer het verhaal van onze leidingstraat kijken. Ze hebben de pijpleiding in leidingstraat ook nodig om deze CO2 richting zee te transporteren. Pijpleidingen waar ze een hoop natuur voor gaan opofferen.

De vraag hierbij echter ook, hoe veilig is deze techniek?
Hoe gaat men ervoor zorgen dat er geen lekken gaan zijn?
Hoe garandeert men dat al dat gas niet uit die ondergrondse gasvelden kan ontsnappen?

Wat als er een lek ontstaat, zoals we gezien hebben bij die grote olieramp met de Deepwater Horizon in de Mexicaanse golf en recent nog met de brandende zee veroorzaakt door een lekkende pijpleiding?

Daar was de schade aan het milieu heel erg zichtbaar door al de olie die op het water dreef en op de kusten aanspoelde.

Als een dergelijke ramp zou gebeuren bij het inpompen van CO2 is dat amper zichtbaar. Er zullen daar geen vervuilende olievlekken zijn.
Zo’n lek kan potentieel vele miljoenen tonnen onzichtbaar CO2 gas totaal onopgemerkt in onze atmosfeer vrij laten. Dat zou een catastrofale milieuramp kunnen veroorzaken met ongeziene gevolgen voor ons al zo fragiele klimaat en we zouden het niet eens door hebben, want dat gas is niet zichtbaar.

Is blauwe waterstof veilig genoeg om een hiermee een klimaat neutrale economie mee op te bouwen?

Pijpleiding onder de Maas in Leut uitgespoeld: specialisten gaan op zoek naar lek

Ervaring leert ons dat de chemische industrie nooit zal kunnen garanderen dat zulke rampen niet zullen gebeuren. Daar zijn al onnoemelijk veel voorbeelden van terug te vinden.

De recente overstromingen waar we vandaag mee geconfronteerd worden hebben aan de Maas ook weer een pijpleiding lek geslagen.
Wat als deze pijpleiding vol CO2 zat? Hoeveel van dat gas was er dan in onze atmosfeer terecht gekomen?

En dan rijst ook nog eens de vraag, zullen we het ooit te weten komen?
Zal het gemeld worden en zal de pers het oppikken?
Hoe nieuwswaardig zal het zijn als er geen zichtbare vervuiling is met een hoop vissen en vogels die liggen te creperen in zwarte smurrie?
Hoeveel van dat CO2 gas zal er uit zo’n gasveld moeten lekken voor we het doorhebben?

Hoe zwaar zullen extreme weer-fenomenen ons nog moeten neerslaan voor we doorkrijgen dat we met deze blauwe waterstof onze klimaat helemaal hebben verkloot?

Groene waterstof
Groene waterstof maken

Groene waterstof is waterstof dat geproduceerd wordt op een echt groene manier, dat wil zeggen dat er zowel bij de productie als bij de toepassing geen CO2 of andere schadelijke stoffen vrij komen.

Dan hebben we het over de techniek via elektrolyse met elektriciteit die gewonnen is via zonnepanelen en windmolens.

Als we echt naar een klimaat neutrale economie willen is dit de enige zinvolle manier om een echt groene en hernieuwbare brandstof te produceren.

Wat is het verschil tussen grijze, blauwe en groene waterstof?
Wat is er aan de gang in Genk?

Waarom is Genk de enige gemeente die geen negatief advies heeft gegeven in het dossier rond de leidingstraat?

Waarom is het zo moeilijk om artikels die over de leidingstraat gaan te delen in de Facebook groep van Genk? Elke poging om een kritisch artikel van Apache te posten werd tot nu toe afgewezen. Waarom? Die leidingstraat loopt toch ook door Genk.

Een aantal vragen die ik me stel hebben ook te maken met Essers (dat in Genk gelegen is).

Hoe komt het dat Essers ineens de strijd om het Essers-bos (dat in Genk gelegen is) zo plots verloor (of heeft opgegeven)?

Heeft de komst van de leidingstraat (die dwars door het Essersbos zal lopen) er misschien iets mee te maken?

Wat heeft de haven terminal aan het kanaal (dat in Genk gelegen is), en waar Essers zich gaat vestigen, te maken met de leidingstraat?

Hoe komt het dat Genk (heel toevallig de woonplaats van Zuhal Demir) de enige Limburgse gemeente is die een positief advies heeft gegeven voor de leidingstraat?

Is er misschien een deal die gemaakt werd tussen Demir, de stad Genk, Essers en de mensen die achter de leidingstraat zitten?

Wat wel heel duidelijk is geworden, als je FB-profielen gaat bekijken, is dat gemeenteraadsleden uit Genk erg goed bevriend zijn met Minister Zuhal Demir.

Groeiend bovengronds verzet tegen ondergrondse petrochemische snelweg

De Vlaamse Regering wil vanaf 2024 een nieuwe petrochemische snelweg ondergronds door de provincies Antwerpen en Limburg laten lopen. De pijpleiding zal chemische producten van de Antwerpse haven naar het Ruhrgebied transporteren. Het omstreden project gaat ten koste van woningen en grote oppervlaktes natuur- en landbouwgebied. Bovengronds neemt het verzet toe, met lokale actiecomités die zich groeperen.

Lees meer: https://www.apache.be/2021/05/25/groeiend-bovengronds-verzet-tegen-ondergrondse-petrochemische-snelweg/?sh=db59041720230bb8b2033-1769948094 © Apache

Vlaams minister Demir (N-VA) geeft vergunning aan grootschalig project van chemiereus Ineos in Antwerpse haven

Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) heeft twee omgevingsvergunningen in de Antwerpse haven afgeleverd waardoor het investeringsproject Project One van het Britse chemieconcern Ineos mogelijk wordt. Het gaat om een investering van ongeveer 5 miljard euro. Van Ineos worden wel bijkomende inspanningen verwacht, zegt Demir.

Het chemieconcern Ineos wil in de Antwerpse haven investeren in nieuwe installaties voor de productie van ethyleen en propyleen. Het gaat om een van de grootste chemie-investeringen in de Antwerpse haven in decennia. Maar voor de realisatie van de twee plasticinstallaties moest wel 49 hectare aan bos verdwijnen.

Het is ook deze INEOS die een van de grote spelers en drijvende krachten is achter het GRUP Leidingstraat Anwerpen-Ruhr. Deze pijpleidingen zijn nodig om naar de toekomst meer ethyleen, propyleen, en andere basisgrondstoffen voor plastics en te kunnen transporteren naar vestigingen verspreid over verschillende Europese landen. Allemaal chemicaliën die gewonnen worden uit schaliegas en andere fossiele grondstoffen. Grondstoffen die voornamelijk zullen gebruikt worden voor de productie van wegwerp-plastic.

En weer valt het pijnlijk op dat het Vlaams Minister Zuhal Demir is die hier de goedkeuring voor geeft. Haar politiek in het voordeel van de vervuilende chemie-industrie begint als maar meer te contrasteren met haar publiek media-optreden waar ze zich met veel energie inzet om zichzelf een mooi groen imago aan te meten.

VRT (28 okt 2020): Vlaams minister Demir (N-VA) geeft vergunning aan grootschalig project van chemiereus Ineos in Antwerpse haven

Het belang van de leidingstraat in het Project One van INEOS.

Het belang van de leidingstraat in het grote plan om de productie van grondstoffen voor plastic op te drijven begint steeds duidelijker te worden. De Wereld Morgen schreef een diepgaand en kritisch artikel rond ethyleen en propaan en de rol van de leidingstraat om deze grondstoffen te transporteren naar de chemieclusters in Duitsland.

De Wereld Morgen: Greenwashing INEOS: Fictief ethyleentekort als vrijgeleide voor een fossiele ethaankraker?