SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 525

van MAARTEN DE VEUSTER
datum: 18 februari 2022
aan ZUHAL DEMIR
VLAAMS MINISTER VAN JUSTITIE EN HANDHAVING, OMGEVING, ENERGIE EN TOERISME


18 februari 2022 : Vraag gesteld aan de minister
18 maart 2022: Einde van de antwoordtermijn
18 maart 2022: Tijdig beantwoord
12 april 2022: Publicatie op de website


Aanleg leidingstraat Antwerpen-Ruhrgebied – Vergelijkbaar project Delta Corridor Nederland

De studie met betrekking tot de aanleg van de leidingstraat Antwerpen-Geleen-
Ruhrgebied is momenteel in volle voorbereiding. In de loop van dit proces is gebleken dat
er tegen de aanleg van deze leidingstraat bezwaren werden ingediend en dat veel vragen
nog niet beantwoord zijn. Maar uiteindelijk moet dit in 2023 leiden tot een gewestelijk
ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) dat het traject zal vastleggen tussen de Antwerpse
haven en Geleen aan de Nederlandse grens voor een reservatiezone voor ondergrondse
pijpleidingen.

Midden vorig jaar is ook het Havenbedrijf Rotterdam en de Rotterdam Rijn Pijpleiding
Maatschappij (RPR – dat olieproducten sinds de jaren zestig vanuit Rotterdam via Venlo
naar Duitsland doorheen een pijpleiding vervoert) gestart met een gezamenlijke
haalbaarheidsstudie voor de aanleg van ‘buisleidingen’, zo heet dat in Nederland, voor
verschillende producten (waterstof, CO2, LPG en propeen) tussen Rotterdam, de
Limburgse chemiecluster Chemelot en Noordrijn-Westfalen.

Dit project kreeg de naam Delta Corridor en zal dus belangrijke industrieclusters in
Nederland en Duitsland met elkaar verbinden. Daarbij spreekt men uiteindelijk zelfs van
een realisatietermijn van amper vier jaar. Er is zelfs sprake van om vanuit Moerdijk
andere clusters in Vlaanderen op de Delta Corridor aan te sluiten via een mogelijke
buisleidingenbundel, grotendeels doorheen Zeeuws-Vlaanderen, langs Antwerpen, Gent,
Terneuzen en Vlissingen.

  1. Is de minister op de hoogte van de Nederlandse plannen voor de bouw van de Delta
    Corridor?
  2. Vinden hierover gesprekken plaats met de Nederlandse overheid en met de
    initiatiefnemers van de Delta Corridor? Wat is hiervan desgevallend de stand van
    zaken?
  3. Nederland mikt op een uitvoeringstermijn van 4 jaar.
    Kan de minister alvast een stand van zaken en een timing geven voor wat betreft de
    leidingstraat Antwerpen-Geleen-Ruhrgebied?
  4. Het Nederlandse concept gaat uit van Common Carrier Leidingen die door
    verschillende partijen/klanten gebruikt zouden kunnen worden. Vlaanderen denkt
    blijkbaar nog steeds aan Dedicated Carrier Leidingen, aangelegd door en ten
    behoeve van één klant per pijpleiding.
    Waarom kiest Vlaanderen voor dit concept?
  5. Hoe schat de minister het concurrentievoordeel van Rotterdam ten opzichte van
    Antwerpen in als Nederland de Delta Corridor sneller operationeel heeft?
  6. De vier buisleidingen van de Delta Corridor zouden onmiddellijk in één bundel
    worden aangelegd, wat ook financieel voordelig zou zijn en de overlast tijdens de
    bouw zou beperken.
    Ziet de minister dit als een na te volgen voorbeeld voor de Leidingstraat Antwerpen-
    Geleen-Ruhrgebied?

ZUHAL DEMIR
VLAAMS MINISTER VAN JUSTITIE EN HANDHAVING, OMGEVING, ENERGIE EN TOERISME
ANTWOORD op vraag nr. 525 van 18 februari 2022 van MAARTEN DE VEUSTER

  1. De Vlaamse Regering, noch ikzelf ben rechtstreeks op de hoogte gebracht van dit
    Nederlandse initiatief. Zoals u aangeeft zijn nu de resultaten van een
    haalbaarheidsstudie in Nederland bekend gemaakt.
  2. Ik heb er geen weet van dat er rechtstreekse gesprekken met de Nederlandse overheid
    over dit initiatief gevoerd zouden zijn. Zoals u weet is er structureel overleg met zowel
    de Nederlandse als de Duitse overheid (NoordRijn-Westfalen) in het kader van de
    zogenaamde Trilog of trilaterale chemiestrategie.
  3. Ik verwijs naar mijn antwoord van 27 februari op verschillend vragen in de commissie
    van het Vlaams Parlement. Ik leg het dossier van de leidingstraat Antwerpen-Ruhr
    (Geleen) op korte termijn voor aan de Vlaamse Regering.
  4. De leidingstraat is bedoeld als een reservatie van ruimte om in de toekomst leidingen
    te kunnen realiseren. Er wordt ingespeeld op een snel veranderende energie-situatie.
    Het concept van common-carrier speelt daar zeker een rol in.
  5. Ik kan dat niet inschatten wanneer het Nederlandse plan operationeel zal zijn.
  6. Het spreekt voor zich dat een gelijktijdige aanleg van verschillende leidingen veel
    voordelen zou hebben. Ik stel anderzijds vast dat de energie-transitie verloopt met
    grote sprongen en dat er veel onzekerheid is over de concrete aanpak van deze
    transitie. Een gelijktijdige aanleg is zeker niet de enige optie.

Bron: https://www.vlaamsparlement.be/nl/parlementaire-documenten/schriftelijke-vragen/1610365

Opmaak bezwaarschrift 2.0

Waar blijft die scopingnota?

Momenteel zijn we (nog steeds) aan’t wachten op de scopingnota. Deze had eigenlijk al op tafel moeten liggen in het najaar van 2021. Na verschillende parlementaire bevragingen is deze scopingnota weeral uitgesteld, nu tot na de krokusvakantie.
Bekijk hier het laatste verslag van 24 februari 2022

De procedure

Momenteel zitten we dus nog steeds in de fase van de opmaak van die scopingnota. Eens die scopingnota opgemaakt is gaat het voorontwerp RUP en de effectenrapporten opgemaakt worden.

Hierna gaat er een nieuwe openbaar onderzoek komen van 60 dagen waar wij terug inspraak krijgen en bezwaarschriften in kunnen geven.

Bezwaarschrift 2.0

Hoe lang we moeten wachten op de 2e openbaar onderzoek en publieke inspraakfase is nog totaal ongekend maar ik stel voor dat we die extra tijd gebruiken, bovenop die 60 dagen van het openbaar onderzoek zelf, om nu al te beginnen met het opmaken van een nieuw bezwaarschrift, versie 2.0.

Als we met meerdere mensen hier nu al aan beginnen te werken kunnen we er iets deftigs van maken en kunnen we al onze argumenten ook veel beter onderbouwen.
We hebben ons nu al goed kunnen verdiepen in deze materie en hebben ook al een veel beter zicht op het geheel dan tijdens die eerste publieke inspraakronde. Toen kwam dit dossier als een donderslag bij heldere hemel op ons neer gedaald en werden we verplicht om ons op een heel beperkte tijd in te lezen en vertrouwd te maken met het dossier en snel snel een bezwaar in elkaar te boksen.

Nu we vertrouwd zijn met het dossier kunnen nu meer tijd steken in de opmaak van het bezwaarschrift, dit geeft ons ook veel beter de kans om rustig en gestructureerd een degelijk dossier samen te stellen, alle teksten te bundelen, dieper te onderbouwen, rustig na te kijken, bij te sturen en te verbeteren.

Meerdere bezwaarschriften

En ik zou het ook niet bij 1 bezwaarschrift houden. Uit de parlementaire bevragingen heb ik begrepen dat de bezwaarschriften in 3 categorieën verdeeld werden:

De inspraakreacties vallen uiteen in drie categorieën. Er zijn de algemene reacties, die het nut van het project in vraag stellen en pleiten voor het behoud van natuur, landschap en leefomgeving. Dat is de grote meerderheid van de reacties. Ten tweede zijn er ook heel veel inspraakreacties die ervoor pleiten om specifieke gebieden met grote natuurwaarden te ontzien. Ten derde zijn er veel inspraakreacties van eigenaars van woningen, bedrijfsgebouwen, landbouwbedrijven en landbouwgronden. Uiteraard vragen heel veel van die mensen om hun eigendom te ontzien.

Deze reactie van Zuhal Demir heeft me het idee gegeven om ook meteen meerdere bezwaarschriften op te maken die elk specifiek inspelen op één van deze 3 categorieën.
Eentje die inspeelt op het algemeen behoud van de natuur, landschap en leefomgeving.
Eentje die specifieke natuurgebieden willen laten ontzien.
Eentje specifiek voor de mensen wiens woning, bedrijf of grond bedreigd wordt met onteigening.

Hoe dan ook, door meerdere bezwaarschriften in te dienen vanuit verschillende invalshoeken zal de kans op slagen enkel maar ten goede komen.

Templates

Eens de bezwaarschriften klaar zijn gaan we van elke soort ook een template opmaken en deze ter beschikking stellen voor het grote publiek zodat iedereen één van deze templates kan gebruiken om een eigen goed onderbouwd bezwaarschrift op te maken.

Ik ben ervan overtuigd dat zulke goed uitgewerkte bezwaarschriften veel meer impact zullen gaan hebben.

Zijn er mensen die het dossier al goed kennen, goed inzicht hebben in deze materie en zin hebben om in hun pen te kruipen en hier aan mee te werken? Laat het ons zeker weten.

De Kernuitstap, gascentrales en de Leidingstraat

Iedereen is intussen al wel bekend met de al decennia durende politieke discussie rond het afbouwen van onze kerncentrales. Zelfs op dit moment zijn ze met deze debatten nog steeds niet tot een oplossing gekomen. De politieke impasse blijft maar aanslepen.

Het zijn vooral de Groenen die vragende partij zijn en grote voorstander om te stoppen met kernenergie.

Het huidig aanbod aan groene en hernieuwbare energiebronnen, zoals windmolens en zonnepanelen, is echter nog niet uitgebreid en betrouwbaar genoeg om de capaciteit van die kerncentrales op te vangen.
Dus als alternatief willen de Groenen nu “tijdelijk” gascentrales gaan bouwen om zo dat energie-productieverlies op te vangen.

Ironisch en zeer bedenkelijk dat uitgerekend een “groene” partij nu kiest voor een “tijdelijke” oplossing op basis van fossiele brandstof. Ik hoef er geen tekeningetje bij te maken dat deze gascentrales enorm veel Co2 en andere schadelijke stoffen in onze al zo vervuilde atmosfeer zullen gaan stoten.

Dat je kerncentrales gaat vervangen door hernieuwbare energiebronnen, zoals wind- en zonne-energie, daar kan ik nog achter staan. Maar niet-vervuilende kernenergie gaan vervangen door Co2 producerende en vervuilende gascentrales kan er bij mij echt niet door, ook al claimen ze dat het tijdelijk is. Er is in mijn ogen helemaal niets tijdelijks aan het bouwen van de grootste gascentrale van het land. Dat die “Groenen” dit als een “milieuvriendelijke” oplossing aanzien kan ik totaal niet bij met mij verstand. En dat in een klimaat waar juist de reductie van die uitstoot zo extreem belangrijk is en al zo hoog op de politieke agenda staat. In een wereld waar zowat alle landen afspraken en klimaatakkoorden hebben afgesloten om juist die uitstoot te verminderen.

En dan hebben we het ook nog niet gehad over de enorm gestegen gasprijzen en de grote onzekerheid die de gespannen situatie in Ukraïne op toekomstige gasleveringen vanuit Rusland met zich meebrengen.
Hoe zeker is onze energievoorziening zonder kerncentrales als de Russische gasbevoorrading straks plots weg valt?
Waarom wil men de zekerheid van kernenergie, die we in eigen handen hebben, opofferen voor onzekerheid van gas-energie waarbij we voor de bevoorrading afhankelijk zijn van de grillen Rusland?

Tessenderlo

Sinds kort is er in Tessenderlo heel wat stof opgewaaid toen de plannen bekend werden voor de bouw van een extra gascentrale in Tessenderlo.
En net zoals we bij de leidingstraat hebben ervaren werden de plannen voor de bouw van deze centrale en de daarbij horende publieke inspraakronde niet naar het publiek gecommuniceerd en mooi handig uit de media gehouden. Pas toen de bezwaartermijn op amper een week van de vervaldatum zat pikte de media het pas op. De ontsteltenis en woede bij de buurtbewoners en de bevolking van Tessenderlo was dan ook groot, en vooral omdat men dit weer eens via de media is te weten gekomen.

Het is deze gascentrale in Tessenderlo die voor de capaciteitsopvang van de af te bouwen kerncentrales moet gaan zorgen. Het zou de grootste gascentrale van ons land gaan worden.

Ook over de tijdelijkheid stel ik me serieuze vragen. Ik zie de logica niet dat men vele miljoenen gaat pompen in een zulk grote centrale die uiteindelijk maar “tijdelijk” zou zijn.
En wat bedoelen ze dan juist met tijdelijk?
Hoeveel tijd zal men nodig hebben om voldoende hernieuwbare energiebronnen te bouwen, zoals windmolens en zonnepanelen, om de capaciteit van de huidige kerncentrales te evenaren en zo de nood aan die gascentrales weg te werken?
Is dat 5 jaar, 10 jaar, 50 jaar?
Hoe tijdelijk zal die “tijdelijke” oplossing nu eigenlijk worden?

De Leidingstraat

Wat hebben die kernuitstap, de nieuwe gascentrale van Tessenderlo en de leidingstraat nu eigenlijk met elkaar te maken?

In eerste opzicht lijkt dit dossier rond de kernuitstap totaal niets te maken met dat van de Leidingstraat. Maar eigenlijk is het heel simpel.
De Groenen willen af van kernenergie. Om de energieproductie naar de toekomst te kunnen garanderen willen ze gascentrales bouwen. Zo’n gascentrale heeft natuurlijk heel veel gas nodig om te kunnen functioneren, en hoe gaat men dat gas ter plaatse te krijgen?
Juist, via een pijpleiding.
En waar gaat die pijpleiding komen te liggen?
In de leidingstraat natuurlijk.
En zo wordt het hele leidingstraat-dossier integraal ook onderdeel van de hele kernuitstap-discussie.

Als je onderstaand kaartje bekijkt zal je merken dat er op het zuidelijk tracé van de leidingstraat (vlak onder Deurne) een aftakking is voorzien die “heel toevallig” passeert langs de locatie waar ook die extra gascentrale is gepland.

Je hoeft dus geen universitaire studies gedaan te hebben om aan de hand van dit kaartje te kunnen zien dat de leidingstraat en die gascentrale duidelijk met elkaar te maken hebben.

Geen relatie tussen de verschillende dossiers

Wat wel erg opvalt in al deze dossiers is dat er nergens iets gezegd wordt over die andere dossiers. Zo zal je in het dossier van de leidingstraat nergens een vermelding vinden van die gascentrale en omgekeerd zal je in het dossier van die gascentrale niets terug vinden over de plannen van de leidingstraat. Idem met het hele dossier rond die kernuitstap.

Al deze dossiers hebben schijnbaar niets met elkaar te maken.
De uitleg hiervoor is dan ook heel mooi dat men geen linken kan leggen naar projecten of dossiers die nog lopende zijn en nog niet zijn afgewerkt.
Handig toch hè, hoe men zich zo kan verschuilen achter bureaucratische en administratieve regeltjes. Maar als je tussen de regels door kan lezen, wat inzicht krijgt in de verschillende dossiers en de kaartjes kan interpreteren kan je de verschillende puntjes wel mooi met elkaar verbinden.

Zo hebben we intussen ook een verband gevonden tussen de leidingstraat en de gepland bouw van een nieuwe ethaankraker door INEOS, in de haven van Antwerpen. INEOS gaat hun eindproducten willen vervoeren via pijpleidingen die, je raad het al, in de leidingstraat zullen komen te liggen. Ook hier zal je in elk dossier geen referentie terug vinden naar het andere.

Lees hier meer over INEOS

De schade die de leidingstraat zal aanrichten zal dus veel groter zijn dan die van de aanleg alleen. Reken de bijkomende schade en impact op het milieu die de leidingstraat onrechtstreeks zal aanrichten via de uitstoot van die gascentrale er maar gerust bij. Zo ook met bijkomende schade en vervuiling die de activiteiten van INEOS met zich mee zullen brengen.
Of is dat misschien het “algemeen belang” waar ze het in dat dossier over hebben?

Het gevaar is nu dat als het ene dossier er door geraakt, het fundament voor het andere dossier gelegd wordt en dat die dossiers vervolgens ook een hogere kans op slagen zullen krijgen.
Dus als we de kernenergie behouden is er minder of geen nood aan een extra gascentrale en als we zo die gascentrale kunnen tegenhouden, is de noodzaak voor een leidingstraat meteen ook een heel stuk lager.
Laat deze denkpiste nu ook maar meetellen in jouw opinie over het al dan niet behouden van kernenergie. Dus voor degenen die tegen de leidingstraat zijn maar toch nog twijfelen aan die kernenergie, bezie het behoud van de kerncentrales als de vijand van die gascentrale en de leidingstraat. En aanzie de vijand van jouw vijand maar als vriend.

Het protest tegen deze gascentrale kan je opvolgen via de FB groep Geen EXTRA gascentrale in Tessenderlo
https://www.facebook.com/groups/584363159237710

Het protest tegen deze INEOS kan je volgen via de groep en website van Ineos Will Fall
https://ineoswillfall.com/
https://www.facebook.com/IneosWillFall

Volg ons op Facebook

Onze actiegroepen zijn momenteel nog heel verspreid over verschillende Facebookgroepen. We zijn ons al deftig aan’t organiseren de contacten tussen verschillende groepen beginnen te groeien.

Groep Houthalen: Leidingstraat Antwerpen-Ruhr
https://www.facebook.com/groups/142474931068040

Groep Hasselt: De leidingstraat
https://www.facebook.com/groups/276678190753228

Pijpleiding Actie Comité (PACT)
https://www.facebook.com/groups/pijpleiding/

Groep Gerhaegen: voor de mensen en de natuur in Gerhagen/Tessenderlo
https://www.facebook.com/groups/209149957362204

Extinction Rebellion Limburg
https://www.facebook.com/groups/340089233518529

VRIENDEN VAN DE GROENE DELLE
https://www.facebook.com/groups/47000109302

Grootouders voor het Klimaat Limburg
https://www.facebook.com/Grootouders-voor-het-Klimaat-Limburg-106847027451785

Gerelateerde FB groepen en websites:

Volgende groepen zijn niet rechtstreeks aan ons gelinkt maar hun activiteiten liggen wel in het verlengde met waar wij mee bezig zijn, zijn er rechtstreeks of onrechtstreeks aan gerelateerd en/of houden zich bezig met gelijkaardige problematiek.

Geen EXTRA gascentrale in Tessenderlo
https://www.facebook.com/groups/584363159237710

Actiegroep Antwerpen Schaliegasvrij
https://www.facebook.com/ASchaliegasvrij/
https://www.schaliegasvrij.be/

Ineos Will Fall
https://ineoswillfall.com/
https://www.facebook.com/IneosWillFall